El risotto co’ la tenca

La roba che ghe vòl: ’na bela tenca da sete-òto èti,
trì èti de riso, quatro èti de coste,
’na spiga de ai, ’na segola granda,
oio, buro e de selen ’na gamba.

Entànt che se cósi le verdure da per éle,
se fa boier la tenca pian pianî,
se ghe nèta via le spine che le è tante
e la lassema en banda en de’n piatî.
Apena le verdure le è ben cote,
ansi dirìe ’n pochetî smasìe,
se le passa che le deventa ’na salseta
bela fina che la córa quasi via.
Entant chi l’è sa ora de risòto,
’na nina de oio, ’na ponta de buro, mèsa
spiga de ai, se meti so el pés che ’l vaga
pianî e dopo la salsa e sel lassa sugar;
se butta so el riso e se continua a
messiar finché no l’è còt no l’è ora
de magnar.
Mi spero che ’l ve piasa ’sto riso co’ la ténca,
ma sicome che magnar no l’è miga
en sacrefissi, prima se magna e po’
se dà i giudissi.
 

El lus en salsa

Dopo averlo netà e lavà polito
la le meti mezz’oréta en la pignata
co’ la só segola, el sèlen, la carota,
en po’ de asédo e ’n gòto de vî biànc.
El sal, el péver, dó fóie de persémol
e per cambiarghe ’n pochetî l’odór
la ghe meti anca do fóie de vialòr.
La ghe tira via le spine pian pianî,
e co le mane la fa tanti tochetìgn,
la le meti polito dentre ’l piàt,
le rèsche e quel che resta l’è del gat.
Nela padèla l’oio el desfa le aolete,
con po’ de asédo se le lassa consumàr,
le sfrigola, le sìsola, le fa le bogolòse
en po’ de persémol el ghe völ per colorar.
’Na nina de canela sora ’l pés
’n po’ prima de udarghe la salsina,
sél lassa polsar en par de ore
ma saría méi dala sera alla matina.
En pöca de polenta brostolaa
ensieme a ’na bossa de vî biànc,
el lus en salsa l’è finì così
el noava nell’acqua e adès el nóa nel vî.
 

La fogassa

Ale done che me ’scolta, che ga vöia de ’mpastar,
voríe darghe ’na ricèta de ’na roba de ’na volta.
No l’è pa ma gnanca torta, se volem de roba strassa,
ma che ’nvida col profumo, la se ciama sì! “Fogassa”.
A ’n chilo de farina bianca ghe sontéma dó èti
de polenta, dó èti de sucher, en bel cuciàr
de sal pestà e ’na preseta de bicarbonà.
E per finir tut el pastó, ghe sontéma dó
goti de oio, ma che ’l sia de quel bó,
el sarìa méi che ’l fusse de quel nòs si no la ghe vé dura
che la ghe soméia a ’n òss.
Se messia polito tuta ’sta roba, se ’mpasta
polito finché se sà, finché no la se destaca
polito dale mà.
La ga da esser mòla ma miga propri mòla,
la ga da esser dura ma miga propri dura,
se per caso la riessi en po' dureta
de lat ghen sontéma na ninéta.
Se fa tante bale, se le tira col bastó o anca co le mane,
alte come el diel pu picol dela dona che le fa;
do prése de sal gròs su tute e dó le bande
e via sula gradèla,
che sia la brasa ’n pochetì smorsadèla,
se la gira da ’na banda
e da quel’altra finchè l’è còta.
Co’ le só bèle righete negre l’è pronta
da magnar; col lat o co’n goto de vì bó,
la nossa fogassa l’à sfamà na mòta
de generasíogn.